Fitsum Atnafekework

ሰሞኑን በጣም በብዙዎች የታየ፣ የተወደደ እና መነጋገርያ የሆነ ቪዲዮ ለዛሬ ጽሑፌ ከነርእሱ መነሻ ሆኖኛል፡፡ ላላያችሁት ግን ትንሽ ስለቪዲዮው ልንገራችሁ፡፡ አንድ አከራይ ተከራዩን መንገዱ ላይ ጠብቆ የቤት ኪራይ ሳይከፍል በመዘግየቱ እንዲከፍል ሲያስታውሰው ግራ የተጋባው ተከራይ ምርር ብሎ ሳይከፍል የዘገየበትን የተደራረበ ችግር የሚናገርበት አባባል ነው፤ “እየሞከርኩ ነው!” ማለቱ፡፡ ሁላችንም ችግሮቻችንን ለማሸነፍ እየሞከርን ነው፡፡ ግን ደግሞ ችግርን የሚቀርፍ ወይንም ፈቀቅ አድርጎ እና እፎይታ የሚያስገኝ ሙከራም እያደረግን ለመሆኑ ብዙዎቻችን እርግጠኞች አይደለንም፡፡ ታድያ “ሙከራችን ምን አይነት ቢሆን ነው?”

ዘመን በተቀየረ ቁጥር አዲስ ዓመትን ተከትሎ ብዙዎቻችን “ይሄን አዲስ ዓመት በአዲስ ጉልበት እና እቅድ ነው የምኖረው፤ እስካሁን ያላሳካሀሁትን ሁሉ ነው የማሳካው…ወዘተ እንላለን፡፡ የዘንድሮ ዘመን እንደሆነ ገባ ብለን ሳንጨርስ አልቆ ቁጭ ነው የሚለው፡፡ ቆይ የድሮ አመት 365/6 ቀናት ነበሩ አይደል!? አሁንም ግን ያው ነው ወይንስ ተኝተን ስንነቃ የሚሰርቀን የማናውቀው መንፈስ አለ!? ይሄ ጥያቄ የሁላችንም ስለሚመስለኝ እና መልሱን ማናችንም ስለማናውቀው እዘለዋለሁ፡፡

በስራዬም በትምህርት ቤቶቼም ያፈራኋቸው ድንቅ ድንቅ የሁኑ የወንድ ጓደኞች አሉኝ፡፡ ወንዶች ለጓደኝነት በጣም ይመቻሉ፡፡ ጓደኝነት ስል ግልጽ ለማድረግ ጾታዊ ንክኪ የሌለበት ጓደኝነት ወይንም በተለምዶ ወንድም ጓደኛ ማለት ነው፡፡ በተለይ በአንድ ርእሰ ጉዳይ ላይ ለመወያየት ያወቁትን እና የገባቸውን በግልብ ያለማለባበስ ለማስረዳት ምንም ወደኋላ አይሉም፡፡ እንደዚያ ማለቴ ደግሞ ሴት ጓደኞች አይመቹም እያልኩ እንዳልሆነ ያሉኝ የሴት ጓደኞች ብዛት ምስክር ነው፡፡ አሁን ለማውራት የፈለግኩት ስለግልጽ ውይይት ነው፡፡ በተለይ እኛ ሴቶች ብዙ ነገር እንደ ነውር (taboo) እየተቆጠረብን ሀሳባችን ተቆነጣጥሮ የሚቀርብበት ይበዛል መሰለኝ፤ ማለቴ መሰለኝ ስል ያው ጥርጣሬ ነው፡፡ እና ግልጽ ውይይት የምንፈራው ወደንና ፈቅደን ሳይሆን ማህበረሰቡ የሰራን በሽፍንፍን እንድንወያይ ነው ለማለት ነው፡፡

እያለን የሌለው ምን ይሆን ብላችሁ ከጠየቃችሁኝ ካለን ነገር ብጀምር በጣም ብዙ ነገር አለን፡፡ ብዙዎቻችን በተወሰነ መልኩ ትምህርት ቤት የሄድን፣ በተለያዩ ስራዎች እና ንግድ ላይ የተሰማራን፣ ከሰዎች ጋር የምንኖር እና የምንሰራ፣ ከሰዎች ልምድም እውቀትም የምንጋራ የምንማማር ሰዎች ነን፡፡ ብዙዎቻችን አእምሮ አለን፤ የምናስብበት፣ የምንተሳሰብበት፣ የምናሰላበት፣ የምንሰላበት፡፡ ከአእምሮ በተጨማሪ የስሜት ሕዋሳቶች አሉን፤ አካባቢያችንን የምናይበት፣ የምናዳምጥበት (ካዳመጥን…በኋላ እመለስበታለሁ)፣ ሚዛን የምንጠብቅበት፣ የምንዳስስበት፣ የምንንቀሳቀስበት፣ የምንቀምስበት እና የምንለይበት፡፡ እነዚህ የግል ንብረቶቻችን ሲሆኑ እንደማህበረሰብ ደግሞ ባህል፣ ኃይማኖት፣ ማህበራዊ ኑሮ፣ ሀገር፣ መንደር፣ ወዘተ አሉን፡፡ አንድ ሰው በዚህ ሁሉ መኖር ውስጥ ታድያ እንዴት ነው አቅም እና አቋም እንደሌለው ሆኖ የሚገኘው!?

መስከረም አንድ ቀን የሚከበረው የኢትዮጵያ አዲስ አመት የአንድነት አውድአመት ነው፤ ሁሉም ኢትዮጵያዊ ዘር እና ኃይማኖት ሳይለይ የሚያከብረው እና በደስታ የሚቀበለው፡፡ ሁላችንም ልጅ አዋቂው እንኳን ለ2018ዓ.ም. በሰላም ደረሰኝ የምንባባልበት ትልቅ ቀን ነው (በዚሁ እንኳን አደረሰን ብያለሁ!)፡፡ እለቱም እንቁጣጣሽ ተብሎ በተለይ ታዳጊ ሴቶች ልጆች “አበባ አየሽ ወይ!” ብለው እየዞሩ ይጨፍራሉ፤ ሳይርቁ በጎረቤቶች እና በሚያውቋቸው ሰዎች ቤቶች፡፡ ታድያ ዛሬ በዚህ ጉዳይ የሚያስወራኝ ገጠመኝ ስለኖረኝ እንጂ አዲስ አመትማ ሁላችንም የምናውቀው እና የምናከብረው ነውና እያስተዋወቅኳችሁ እንዳልሆነ ይሰመርበት፡፡

ሰው የሚለው ስያሜ ውስጥ ሁለታችንም አለን፤ ሴቶችም ወንዶችም፡፡ ነገር ግን ለአገላለጽ ስንጠቀመው ሰው የሚለውን ስያሜ በወንድ እንጠቀልለውና ሴቶችን እንዘላቸዋለን፤ ማለቴ እኛ ሴቶች እንዋጣለን፡፡ ለምሳሌ “ሰው መጣ” ስንል የመጣችው/የመጣው ሴት ወይንም ወንድ ሊሆን ይችላል፡፡ ያኔ ነበር ከመነሻው “ለምን?” ብለን መጠየቅ የነበረብን፡፡ ምክንያት ካላችሁኝ ኋላ ላይ ልመለስበት፤ አይሻልም? ወይንም ሳልመለስም ቢሆን ሀሳቤ ይገልፀው ይሆናል፡፡ ከዚያ በፊት ግን እንኳን ለአድዋ የድል መታሰብያ እና ለማርች የሴቶች ወር አደረሰን! ወቅቱ የአድዋ ድል የሚዘከርበት እና ተከትሎም የማርች ወር የሴቶች እኩልነት ይረጋገጥ በሚል ብዙ መድረኮች የሚዘጋጁበት እና እኛም የምንሳተፍበትም አይደል፤ እኮ!

ትዳር ከሚመሰረትበት መንገድ አንዱ በአማጭ በኩል የሚደረግ መጣመድ (matchmaking)  ነው። “እከሌና እከሊት ቢጋቡ ጥሩ ይጣነዳሉ” ብሎ/ላ በጥሩ መንፈስ የተነሳሳ ሰው ለሁለቱ ተጣናጆች እንዲተያዩ፣ እንዲተዋወቁ ሁኔታውን ሲያመቻቹላቸው ማለት ነው። በቅን ልቦና ተነሳስተው እራሳቸውን የአማጭ መንበር ላይ ያስቀመጡ ሰዎችን የማደንቅ ነኝ፤ እኔ በግሌ፡፡

በዚህች ምድር ላይ ስንኖር መቼስ ይሆናል ካልነው ይልቅ አይሆንም ያልነው እየሆነ ማየትን ተለማምደነዋል፡፡ ይሄ ግጥምጥሞሽ ሲደጋገም ነው ከእኛ በላይ ሌላ ትልቅ አዛዥ ናዛዥ፣ ተቆጣጣሪ እና ወሳኝ ኃይል እንዳለ የማንጠራጠረው(የማልጠራጠረው በሚለው ይታረምልኝ)፡፡ ለነገሩ እኮ ሕይወትም የሚያጓጓው የገመትነው ሳይሆን ቀርቶ በድንገቴ (surprise) በመታጀቡ ነው፡፡ ታድያ ክፉውን ድንገቴ ያርቅልን!